De wil om plichten op te nemen

Door Brecht Vermeulen op 16 oktober 2014, over deze onderwerpen: Naturalisaties

In september 2014 werd ik aangeduid als een van de 17 leden van de Commissie voor Naturalisaties. Klaarblijkelijk zijn er nog een paar tienduizend dossiers van naturalisatieaanvragen lopende. Daarvan waren er een maand geleden meer dan 5000 klaar om behandeld te worden door de commissie.

De leden kregen de opdracht om elk een 400-tal dossiers te behandelen voor 6 oktober 2014. Daarna kregen we de opdracht om de dossiers van de twee andere kamerleden - zo'n 800 dossiers per persoon - te behandelen en een advies op te geven. Wanneer het advies van de drie leden van de betreffende kamer eenduidig is, is er geen probleem. Maar wanneer een of beide van de andere kamerleden van de commissie een ander advies hebben gegeven, dient het dossier met de 3 kamerleden besproken te worden om na te gaan wie zijn standpunt eventueel zou wijzigen. Ik had de eer te zetelen in een kamer met een nieuwkomer van Ecolo en een nieuwkomer van PS… Vooral met de laatste verschilde ik, en soms ook mijn collega van Ecolo, nogal van mening.

Het grootste deel van de dossiers is nog ingeleid onder de Snel-Belg-wet van 2000. Deze wet leidde tot een forse toename van het aantal naturalisaties. Door de Snel-Belg-wet zijn tussen 2000 en 2011 maar liefst 568.574 mensen Belg geworden. Dat komt neer op 5% van de bevolking en is zelfs meer dan de bevolking van de stad Antwerpen. Sommige van die nieuwe Belgen waren nog nooit in België geweest… In oktober 2012 keurde het parlement een nieuwe wet goed met strengere voorwaarden. Het zorgde voor een afname van het aantal aanvragers voor de naturalisatie. Van 18.732 in 2012 naar 508! Toch moeten we hier een belangrijke kanttekening maken. Doordat de procedure pas ingezet kan worden na 5 jaar wettelijke verblijf, daar waar dit vroeger 3 jaar was, zien we eerder een uitstel van 2 jaar in de naturalisatieaanvraag. Daarnaast zorgen de vele beroepsmogelijkheden ervoor dat de meeste aanvragen onder de oude wetgeving lopen.

De hamvraag is : “Waarom willen al deze mensen concreet Belg worden? Wie zijn ze en wat drijft hen?”. In de dossiers kom je alleszins van alles te lezen. Ik breng u graag een staalkaart uit de dossiers die ik behandeld heb.

Sommige mensen hebben een bepaalde nationaliteit. Ik vraag me altijd af waarom mensen die niet staatsloos zijn, niet automatisch afstand willen doen van hun huidige nationaliteit om Belg te worden. Waarom willen mensen uit de Europese Unie (die dus een vrij verkeer van personen en goederen hebben) of uit Zwitserland, de stap zetten om Belg te worden? Waarom wil iemand die bijvoorbeeld reeds een dubbele nationaliteit (bijv. Italiaans-Marrokaans) heeft ook nog eens een derde nationaliteit er bij krijgen? 

Sommige mensen woonden pas 3 jaar wettelijk in België, toen ze een aanvraag tot naturalisatie deden. Dat is soms al meer dan 4 jaar geleden. En de recentste adviezen van het parket (strafregister, …) en van de Staatsveiligheid (connecties met terroristische of extremistische groepen, …) zijn soms meer dan 2 jaar oud.  Sommigen waren meer dan 2 jaar geleden al gekend voor criminele of andere foute zaken. Eigenlijk is het verbazend in de huidige tijd dat die adviezen niet hoogstens 3 maanden oud kunnen zijn!
Waarom kan iemand wiens asielaanvraag een of meerdere keren geweigerd werd, en die een of meerdere keren het bevel kregen om het land te verlaten, maar dan een lange tijd illegaal in België bleven, na een regularisatie toch nog de Belgische nationaliteit verkrijgen zonder dat daar een lange periode over gaat? In de meeste dossiers is niet terug te vinden op welke manier de aanvragers zich in hun onderhoud hebben voorzien? Werkten ze?  Leefden ze van illegale arbeid? Van een leefloon?
Een aanvrager moet een van beide landstalen kennen. Voor vreemdelingen uit een vroegere Franse kolonie is vergt dit natuurlijk minder inspanningen als ze zich in Brussel of Wallonië gaan vestigen. Zeker in Brussel is de controle er ook wat minder streng. Voor de PS is het ook voldoende dat men frans als een van de landstalen spreekt ongeacht waar in welk Gewest men woont. Voor mij is het logisch dat de kennis van de landstaal een onderdeel is van het bewijs dat men zich integreert in de samenleving waar men wil gaan wonen, als men de nationaliteit aanvraagt. Dus is de kennis van de Nederlandse taal vereist in het ganse Vlaamse Gewest, inclusief de faciliteitengemeenten, om de nationaliteit te kunnen krijgen.
Het is opvallend hoeveel aanvragen tot naturalisatie komen uit Brussel. Dat is niet alleen uit de vroegere franstalige kolonies, maar ook uit andere landen. Uit het adres en de weinige gegevens over beroep en inkomen, is er duidelijk te zien dat velen van hen hun inkomensbron vinden in ons sociaal stelsel.
Men zou kunnen verwachten dat de aanvragers zelf hun aanvraag invullen. Maar het is duidelijk uit de handschriften dat die dikwijls zijn ingevuld door ambtenaren of hulpverleners. In hoeverre is hetgeen ze dan neerschrijven ook oprecht en niet voorgekauwd?

Kaderend in een opdracht die het parket geeft, moet een wijkagent een plaatsbezoek brengen en wat vragen stellen. Daarin zit zeer veel variatie in motivatie, ernst en volledigheid. Een echt buurtonderzoek ontbreekt bijna altijd, in het beste geval zegt een wijkagent dat men geen weet heeft van kwalijke feiten rond de betreffende de persoon.
Een blanco strafregister betekent ook niet altijd dat er geen veroordelingen zijn. Soms zijn veroordelen ondertussen al opgeschoond. Bij de beoordeling van een naturalisatiedossier is het voor mij belangrijk om zowel een zicht te krijgen op het ‘gekuiste’ strafregister als in een register met alle veroordelingen en een register van alle PV’s die ook geseponeerd werden.
De kennis van een van de landstalen is een voorwaarde om Belg te kunnen worden. Indien men dat nog niet (voldoende) kan, krijgt men een verdaging van 2 jaar om de taal in die tijd aan te leren. Maar wat is het nut om aan een 81-jarige persoon die al 6 jaar in België woont en nog altijd geen Nederlands kent, een uitstel van 2 jaar te geven? Moeten we hier niet gewoon het gezond boerenverstand laten primeren? Opmerkelijke motivatie : “Om gemakkelijker een visum te verkrijgen om mijn zieke moeder in België te bezoeken”.
Nog een opmerkelijk verhaal : “Pour vivre ici toute ma vie, pour être stabile pour voyager dans tot les pays, parce que j’ aime bien la Belgique et ses habitants car ils sont souriant et acceuillant.”

Sommige advocaten zijn blijkbaar gespecialiseerd bij naturalisatiedossiers. Alhoewel het verkrijgen van de nationaliteit geen recht maar een gunst is, durven er sommigen in vrij brutale bewoordingen wijzen op een onvoldoende motivatie van de commissie van een weigering waardoor ze menen dat de naturalisatie moet toegekend worden. Het is mij niet te doen om een bot “minder, minder, minder”-scenario. Maar bij naturalisaties en andere vormen van migratie moeten we ons de eerlijke vraag durven stellen hoeveel onze samenleving aan kan, maatschappelijk en economisch. Daarenboven moeten we ook de vraag stellen wat wij aan de toekomstige nieuwe Belgen kunnen aanbieden, en wat zij ons kunnen aanbieden?

De toekenning van een nationaliteit mag geen automatisch recht zijn, het moet altijd een gunst blijven. De nationaliteit mag nooit toegekend worden ten gevolge van het ontbreken van negatieve factoren, maar wel door de aanwezigheid van een oprechte en aantrekkelijke motivatie. Men moet de wil tonen om bijdragen te leveren en plichten op te nemen voor de gemeenschap waar ze toe willen behoren.

Dat wordt de opdracht.

Hoe waardevol vond je dit artikel?

Geef hier je persoonlijke score in
De gemiddelde score is